Sağlık Yazıları

Tansiyon Nedir? Ne Gibi Hastalıklara Sebep Olur?

Advertisement

TANSİYON NEDİR?

Kalbimizin kasılmasıyla birlikte vücudumuzda dolaşan kanın damar duvarına uyguladığı kuvvete tansiyon denir. Belli hudutlar içerisinde inip çıkan ve o hudutları geçmemesi normal olan basınçtır.

KÜÇÜK VE BÜYÜK TANSİYON NEDİR?

Kalp, dolaşım sisteminde bir motor görevi yapar. Kalp insanda dakikada 60-80 çarpma arasında değişen bir hızla dakikada 5-35 litre arası, günlük ise 9000 litre kanı vücuda pompalar. Her bir atımda kalp kanı önce pompalar, sonra kanın yeniden kalbe dolması için istirahat haline geçer. Kan pompalandığında oluşan atardamar duvarındaki en yüksek basınç sistolik kan basıncı (büyük tansiyon), istirahat halinde oluşan en düşük basınç ise diyastolik kan basıncı (küçük tansiyon) denir.

Halk arasında bilinen büyük 12, küçük 8 normal aralıklardaki tansiyondur. Aslında kalbin kan pompalarken yapmış olduğu basınç 120 mmHg (milimetre civa), kalbin istirahat halindeyken damarın yapmış olduğu basınç ise 80 mmHg (milimetre civa) olarak ölçülürse bu normal bir tansiyondur. 140 mmHg ve 90 mmHg üzerinde ölçülen tansiyonlar Hipertansiyon (yüksek tansiyon) olarak adlandırılır. Büyük tansiyonu 120-139, küçük tansiyonu 80-89 arasında olan kişilerin beslenmesine dikkat etmesi, kilo vermesi ve kullanıyorsa sigarayı bırakması gerekmektedir.

Advertisement

HANGİ HASTALIKLAR HİPERTANSİYONA (YÜKSEK TANSİYONA) SEBEP OLUR?

Tansiyon yüksekliğinin genetik ve çevresel faktörler olmak üzere en önemli iki nedeni vardır. Birinci derece akrabalarında yüksek tansiyon öyküsü olan kişilerde hipertansiyon görülme riski büyüktür. En yaygın olarak görülen hipertansiyon nedenleri:

• Aşırı tuzlu gıdalarla beslenme
• Kafa içi basıncın yüksek olması
• Aort damarının kalpten çıktığı bölgenin dar olması
• Böbrek üstünden salgılanan kortizon veya aldesteron hormonlarının aşırı salgılanmasına bağlı olarak görülen Crohn ve Cushing hastalığı
• Böbrek tümörleri
• Akut ya da kronik böbrek hastalıkları
• Böbrek damarlarının daralması
• Tiroid bezi hastalıkları
• Şeker hastalığı
• Kolesterol yüksekliği
• Gebelik
• Soğuk algınlığı ilaçları, dekonjestanlar, bazı ağrı kesiciler, doğum kontrol hapları, kokain ve amfetamin gibi yasadışı ilaçlar
• Kilo fazlalığı
• Alkol ve sigara kullanımı

HİPER TANSİYON NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Hipertansiyon ölçümü mümkün olduğu kadar hastanın sakin olduğu anda yapılmalıdır. Ölçüm yapmaya gelen hastanın en az 30 dk öncesinden alkol ve sigara kullanmamış olması gerekmektedir. Tansiyonu ölçülecek olan hasta dik konumda arkasına yaslanmış bir vaziyette ayakları yere basıyor şekilde oturuyor olması gerekir. Tansiyon aleti kalp hizasına gelecek vaziyette olmalıdır. Sağ veya sol koldan ölçümün yapılması değişiklik göstermez. Her iki koldan da ölçüm yapılabilir. Tansiyon yüksek tanısı koymak için en az 2 kez aynı doktora muayene olması ve en az 3 kez ise tansiyonun normalden yüksek çıkması gerekmektedir.

Tansiyon Ölçümleri Dört Genel Kategoriye Ayrılır:

Normal Tansiyon: Kan basıncınız 120/80 mm Hg’nin altındaysa normaldir.
Yüksek Tansiyon: Yüksek kan basıncı, 120 ila 129 mm Hg arasında değişen bir sistolik basınç ve 80 mm Hg’nin altında bir diyastolik basınçtır. Yüksek tansiyon, tansiyon kontrol etmek için adımlar atılmadıkça zamanla kötüleşir.
Evre 1 Hipertansiyon: Evre 1 hipertansiyon, 130 ila 139 mm Hg veya 80 ila 89 mm Hg arasında değişen bir diyastolik basınç arasında değişen bir sistolik basınçtır.
Evre 2 Hipertansiyon: Daha ciddi hipertansiyon, evre 2 hipertansiyon, 140 mm Hg veya daha yüksek bir sistolik basınç veya 90 mm Hg veya daha yüksek bir diyastolik basınçtır.
Tansiyon ölçümünde ki her iki sayıda önemlidir: Fakat 60 yaşından sonra sistolik okuma daha da önemlidir. İzole sistolik hipertansiyon, diyastolik basıncın normal olduğu (90 mm Hg’den az), ancak sistolik basıncın yüksek olduğu bir durumdur (140 mm Hg’den büyük). Bu, 60 yaş üstü kişiler arasında yaygın bir yüksek tansiyon türüdür.

HİPERTANSİYONU OLANLAR NASIL YAŞAMALI, NELERE DİKKAT ETMELİ?

• Daha az tuz içeren daha sağlıklı bir diyet yapmak.
• Düzenli egzersiz.
• Sigarayı bırakmak.
• İçtiğiniz alkol miktarını sınırlamak.
• Aşırı kilolu veya obez iseniz, sağlıklı bir diyetle kilo vermelisiniz.
• Lifli beslenmeye önem gösterin bunun için tam tahıllı yiyecekler önceliğiniz olmalıdır.
• Sarımsak kan basıncını düşürücü bir besindir bu nedenle sarımsak tüketilebilir. Ancak sarımsak kanda bulunan fibrin ve plak yapılarının oluşumunu azaltmaktadır. Kan pıhtılaşmasını önleyici ajoene maddesini içerir ve bu nedenle hemorojik şikâyeti olan bireylerin sarımsağı tüketmemeleri gerekmektedir.
• Yeşil yapraklı sebzelerin beslenme programınızda mutlaka bulunması gerekmektedir.
• Haftada en az 2 defa balık tüketilmelidir. Bu sayede kan basıncınız dengede tutulmuş olacaktır.
• Çay, kahve kafein içermektedir. Ve kafein tansiyonu yükseltici bir etkendir. Bu nedenle çay ve kahve tüketiminize dikkat etmeniz gerekmektedir.

Article written by DOKTOR

Hastalıklarda en önemli husus, erken teşhis olduğu için belirtileri nedir ve ne gibi durumlarda ciddi sonuçlara dönüşebilir, bunu bilmenizde fayda bulunmaktadır. Sitemizi incelemeye devam edebilir ve belkide habersiz olduğunuz bir rahatsızlığınız konusunda doktorunuza başvurmanız gerektiğini hissedebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir